Türkiye ve İsrail arasındaki ilişkilerde yaşanan gerilim, İsrail’in Gazze saldırılarının hemen ardından başlamış ve Erdoğan’ın Davos’ta İsrail Cumhurbaşkanı Peres’e “ Siz adam öldürmeyi çok iyi bilirsiniz.” Sözleriyle iyice tırmanmıştı. Asker sivil ayrımı yapmadan karşısına çıkan her hedefi vuran İsrail kuvvetlerinin bu gözü dönmüşlüğünden duyulan gayet haklı ve insani gerekçelerin etkisiyle mi verilmişti bu tepki yoksa iç gündeme yönelik siyasi mesajlar mı? Verilmeye çalışılıyordu. O günlerde ikiye bölünen medyamız bununla neyin amaçlanmış olabileceğini uzun, uzun tartışmışlardı aralarında.

Aradan geçen sürede tam her şey unutuldu derken bu kez terörle mücadelede kullanılacak olan insansız hava aracı Heron’ların Türkiye’ye teslim şartları ile ilgili yaşanan sıkıntılar, ikili ilişkilerde erozyona uğrayan karşılıklı güvenin aslında ne denli yıpranmış olduğunun bir göstergesi haline gelmişti artık. Ortadoğu’da güçlenen ve üstelik kendi amaçları doğrultusunda bölgede inisiyatif almaya başlayan bir Türkiye ve üstelik, Irak’ta vakti zamanında yaşananlar nedeniyle İsrail’in bir düşmandan daha kurtulmuş olmasının sevinci henüz kursağında iken nüfuz kazanması, İsrail tarafındaki rahatsızlığın nedeni olabilir. Bu rahatsızlık belki de Türkiye’nin verdiği mesajlardan çok, ona İsrail’in anlamakta zorlandığı bu cür’eti veren dinamiklerle de ilgili olabilir. Öyle ya, komşuları ile barışık ve kendi sınırları içerisinde terör kaynaklı sorunlarını önemli ölçüde çözmüş, tarihin bugünlere miras bıraktığı sınır ötesi anlaşmazlıklarla uzlaşı zemini arayan bir Türkiye, nereye gitmekteydi böyle? Amerika eski müttefikinden vazgeçiyor olabilir miydi? İsrail’i bir şekilde içinde bulunduğu coğrafyada kendi kaderine terk edebilir miydi? Yâ da bir hami olarak vereceği desteği sınırlama kararı mı almıştı?

“Yurtta sulh dünya da sulh” ilkesini prensip edinmiş bir Türkiye’nin elbette hiçbir komşusu ile bugüne dek herhangi bir alıp veremediği bulunmamaktadır. Çepe çevre dört bir yanımızda nice zamandır sıcak savaşlara kadar her tür problem yaşanmışken dünya barışının tesis edilmesine verdiğimiz destek yeterince anlatılamıyor olmalı ki bu tür kuruntu ve vesveseye dayalı ön yargılı tepkilere maruz kalmaktayız.

“ Ayrılık” dizisi Türkiye ve İsrail arasındaki ilişkileri çıkmaza sokmamalı. Orada bir dram yaşanmıştı ve birilerinin bunu anlatması kadar doğal bir şey olamaz. Biz doğruluğunu ya da yanlışlığını sorgulamadan nasıl bir izleyici olarak Yahudi katliamını konu edinen filmleri izliyor ve ardından orada kendilerine yapılan zulmü şiddetle kınıyor ve bu yapılanları tüm insanlığa karşı işlenen suçlar olarak kabul ediyorsak aynı şekilde Gazze’de yaşananları da insanlığın öğrenmeye hakkı olmalı diye düşünüyorum.

Aydın AKDENİZ

Alacağı kararlarda belirleyici unsur ne idi gerçekte? Yaşamın kendine özgü o akıp giden kurgusunda önüne çıkan “özel” şartların kendisini almaya mecbur bıraktığı tavır ve duruşları kendi derinliği içerisinde yaşattığı ve aslını sorarsanız kendisinin dahi tam olarak emin olamadığı o, olası kimlik sahiplenmelerinden acaba hangisine karşılık gelmekte idi? Yaşamdan beklentilerine göre şekillenen tercihleri ve bunların toplamıyla kendisine ilişkilendirilen kimliği gerçekte hangi oranda içerisinde yaşatıp üzerine titrediği o “ ben” e ait birer gerçeklik olabilirdi? Gelecek zamanlarında olası bir “ben”i vardı. İçinde bulunduğu şu zaman diliminde basiret ve görüşüne kapalı olan ve asla doğruluğundan emin olamayacağı gelecekte ki eylemleri, niteliği belirsiz birer muamma olarak şimdiden beklemekte idi kendisini. Yüzünün kızarmasına neden olacak eylemleri olmamışsa dünden bugüne, bu belki de kendi aldığı kararların doğruluk yüzdesinin baskın çoğunluğundan öte tercihlerinin doğru bilinen değerlerden sapmasına neden olabilecek alınması zorunlu, kaçınılmaz bir takım müşküllerle henüz karşılaşmamasına bağlı olabilirdi. Peki ya aramızda sıradan birer insan olarak yaşamakta iken bir sabah uyandığımızda karşımıza suçlu biri olarak çıkıveren insanların durumuna ne demeli? Şartların, içindeki o kötü “ben” ile kendisini yüzleştirdiği talihsiz biri olarak mı bakacağız kendisine? Kendimizi avutmak için “ iyi bir insandı ama ..” şeklinde başlayan yargılamalarda mı bulunacağız? Ya da “ bu suça duyulan yatkınlık aslında irsi bir olgu imiş..” diyerek başkasının talihsizliğinden ders alacak yere çok bilmişliğimizi ortaya koymak için bunu bir fırsat olarak mı kabulleneceğiz? Ya ideolojik temelli suçlara ne demeli? Birilerini yargılamaya duyduğumuz kuvvetli ihtiraslarımız, bizde hangi yetiştirilme kusurlarının bir karşılığı olarak gösterir kendisini? Güç ve otoriteye sığınma, kendini bununla ifade etme isteği, varlık nedenimizi tanımlamaya yeterli olabilir mi şu kısacık yaşamda? Ya da birilerinin gözüne girme isteği ile sureti haktan görünerek başkalarının menfaati adına avazı çıktığı kadar bas bas bağırmak ve buna liberal bir kılıf bulmak..? Şu var ki, Lablace’in Şeytanı, insanlar arasındaki huzuru, dayanışmayı, hoşgörüyü ortadan kaldırabilecek her tür politik manipülasyonu en az bunun duayeni olan bizler kadar mükemmelen bilmekte imiş meğer…

Aydın AKDENİZ

“Dini seven dinsiz”, makalenin başlığına konu olan bu tanımlama, yazar tarafından muhtemelen okuyucu üzerinde oluşturacağı düşünülen ilgi nedeniyle özellikle seçilmiş olsa da gerçekte böylesi bir tanımlama ile örtüşebilecek herhangi bir inanç ve değerler sistemi bulunmamaktadır tarihin akışında. Bu olsa, olsa ancak her iki taraf arasında iyi niyetlerle uzlaşıyı amaçlayan bir temenni olabilir. İnsanlığın savaş, tabii felaket ve salgın hastalıklar nedeniyle dayanılması güç, bunalımlı dönemlerde bir an için aradaki görüş ve inanç farklarını bir tarafa bırakıp karşılarına çıkan sorunlara birlikte çözüm arayışına girdikleri bilinen bir gerçektir. Nitekim sanattan edebiyata, mimariden müziğe pek çok alanda bu arayışın yansımaları olduğunu görmekteyiz. Makalede, izahına çalıştığım anlatımla örtüşen içeriğe katılmamak elde değil fakat öte yandan sosyolojik bağlamda, gelişerek günümüze gelen felsefi ekoller ve inançla ilgili değerler sistemini doğru okumak zorundayız. Kâinatta, basit bir tanımlama ile yaratıcı bir güç bulunamayacağını öne süren öğretilere ateizm denilmektedir. Bu kendi içinde değişmez tek bir öğretiye sahip değildir. Antik dönemden bugünlere kendisine muhatap alıp karşı duruş sergilediği inançlar karşısında değişerek bugünlere ulaşmıştır. Ve yine karşısına aldığı kanadın yoğun karşı çıkışlarına maruz kalmıştır. Karşılıklı olarak tezler ve anti tezler atılmıştır ortaya. Somut ve nesnel olanın konu edildiği metodolojisi nedeni ile bilimselliği temsil ettiği düşünülmüştür. Ateist yaklaşımların ihmal ettiği erdemlilik ve ahlaki olgu, tanrının varlığını kabul etmekle birlikte vahyi görmezden gelen bir başka felsefi akım tarafından karşılanmak istenir ki buna Deizm adı verilir. Resmi anlamda kabul gördüğü 16. yüzyıl Fransa’sından önce İtalya’da ortaya çıktığı kabul edilir. 164 yılında Paris’te Charbury baronu Edward Herbert, deizm hakkında bir eser yazmıştır. Kendisine dindar bir görüntü vermeye çalışarak ileri sürdüğü şeylerin birer dini gerçek olmayıp sadece bir din anlayışı olduğunu belirtmiş ve aradaki ayrıma dikkat çekmiştir. Sonraki dönemlerde ara, ara çıkarak ortaya, varlığını hissettirmiştir. Yaklaşımını kısaca, tanrıya, on emir ve tabletlerde verildiği biçimden tamamen farklı bir nitelik kazandırma eğilimi şeklinde özetlemek mümkün. Bugün dahi Musevilik ve Hıristiyanlık öğretilerinin önce kendi içlerinde ve sonra birbirleri ile kıyasıya rekabet ve mücadele içinde oldukları gerçeği, bahsi geçen coğrafyalarda bu akımların niçin yaygınlık kazandığını sanırım bizlere somut bir şekilde açıklamaktadır.

Fontenelle, yıldızlar üzerine anlattığı öğretilerin markiz tarafından ilgi ile karşılanmasından son derece hoşnuttu. Ona gözün görebildiği kadarıyla, insanda bir sonsuzluk hissi uyandıran bu yıldızların hareketlerini hiç üşenmeden tek, tek anlatıyor ve bunların anlaşıldığını gördükçe heyecanı katlanarak daha da artıyordu. İşte, astronomi biliminin temelleri böylesi sıradan insani duyguların etkisi ile atılmıştı. Fontenellinin biyografisini henüz,yeterince araştırmış değilim ama okuduğum kitaplarda adı oldukça sık çıkar karşıma. O’nun markizle duygusal bir etkileşim içine girip girmediği değil konumuz fakat öte yandan ben, mizaç olarak işin bu yönüyle de ilgilenmekten alamam kendimi. Çünkü kanaatime göre düşünürleri, yoğunlaştıkları konuya iten bazı sebepler olmalı. Bu, yeri geldiğinde, rekabete bağlı kıskançlık, bazen şöhret tutkusu, bazen para kazanma hırsı ve bazen de yukarıdaki örnekte olduğu gibi duygusal beklentiler sonucu olabilir. Bilimsel düşüncenin gelişmesinde acaba bireysel etkenler, toplumsal ihtiyaçlara bağlı her tür baskı ve yönlendirmeden daha mı aktif rol oynamaktadır?. Sanırım buna evet demeliyiz çünkü eğer tabiatınızda sizi diğer insanlardan farklı kılan yetenek ve dürtüler varsa, o zaman topluma verilebilecek hazır cevaplarınız daima bulunacaktır. Ve doğal olarak bunlar elbette yaratıcı olmaktan uzak, sıradan cevaplar olacaktır. O halde genel kanaatlerin dışına taşarak gelişimi ortaya koyacak esaslar için bireysel tercih ve niteliklere fazlasıyla ihtiyaç duyulmaktadır.

Fontenelle, astronomiye dair görüş öne süren ilk insan değildi? Ama yaşadığı dönem Avrupa’sında üst tabakadan güçlü bir hanımın kişisel ilgisi, eski öğretilerden bunalıp yeni arayışlara yönelen o toplumun bu konudan haberdar olmasını sağladı. Ortaya çıkan ilgi, kopernik ile zirveye taşındı. Bu arada geometri bilimi gelişti. Asilzade kadınlar, sordukları geometri sorularına cevap veremeyen adayları geri çevirdiler. Derinlemesine etüt edilip artık zihinsel tatmine karşılık veremeyen düşünce akımları demode oldu. Ekonomik olarak diğer zümrelerden sıyrılan kesim, nüfuzunu arttıracak entelektüel kimlik arayışlarına yöneldiler. Bir çeşit tatmin yolu oldu bu arayışlar… Doğrusunu isterseniz antik dönem filozofları geometriye dair çok şey söylemişlerdi zamanında, üstelik benzer kaygılarla yapmışlardı bunu. Fenikeli gemicilere çok şey borçlu idiler bu konuda, çünkü Asya’dan gelen ve bu coğrafyalarda henüz bilinmeyen bu tarz düşüncelerle tanışmaları işte bu Fenikeli gemiciler sayesinde mümkün olmaktaydı. Açıklanabilir basit beklentiler, geniş hayal gücü ile birleştiğinde ve bunu kabule hazır etkili çevrelerin beklentileri yeni bir ekolün ortaya çıkışına uygun olan zemini hazırladığında, bir problem kalmıyordu. Bu etki ile siyasi manipülasyonlar yapılabilirdi. Ve hep yapıldı da. Düşünce sistematiğinin kendi bütünlüğü içinde ortaya koyduğu değer belki bu değerlerin topluma sunulmasının sağlayacağı sonuçlar yanında önemsiz kalabilmekteydi. Daha da önemlisi işin seyrini anlayacak çapta bir entelektüel derinliğe sahip bu kişilerin kendi vicdanlarında esecek duygusal fırtınayı nasıl tatmin edebilecekleri konusu. Allah vergisi bu yetenek ve birikimler ile kendi vicdani kanaatlerini sorgulamaya kalksalar acaba ne ile karşılaşırlar? Şu yaptığı işin ne olduğunu soran kişiye suçüstü yapılan filozofun verdiği cevapta olduğu gibi mekanik, duygusallık ve adaletten mahrum ahlak öğretileri mi? icat edilecek…“ insan tohumu ekiyorum! ”

Aydın AKDENİZ

— Ne kadar sorumluyuz biz bu olanlardan? Sokakta kendi kaderine terk edilen bu çocukların geleceği adına toplum olarak üzerimize düşenleri yaptık mı yeterince? Ya o ailelere ne demeli? Nasıl bir gerekçe ile çocuklarını sokağın insafına bırakabiliyor bunlar! Ahh, Ekrem, aslında tüm bu olup bitenler senin şu kabalığın ve gösteriş merakı yüzünden geldi ya başımıza.. İyi bir eş olabilir mi acaba senden? Kim bilir..!

Ekrem, Aysu’nu girdiği şoktan kurtarabilmek için birkaç kez telkinde bulunmayı denese de sonuç alamamıştı bu girişimlerinden. Sonunda onu kendi haliyle baş başa bırakmaya karar verdi. Hem az ileride, yolun bitimindeki köşeyi dönünce karşılarına bir kafeterya çıkacaktı nasıl olsa. İşte orada bir yandan kahvelerini yudumlar öte yandan şu evlilik tarihini belirleyerek konuşurlardı aralarında. Aysu da böylece kendisini bu denli meşgul eden düşünce ve karamsarlığından kurtulmuş olurdu.

Az sonra kafeteryaya varmışlardı. Oturmak için gözlerden uzak tenha bir köşeyi seçtiler. Kadın, içtiği kahvenin etkisi ile biraz olsun kendine gelmiş ve şuuru açılmıştı. Ekrem’e dönerek;

— Dolaylı da olsa seni şu kazadan sorumlu tutarak sanırım haksızlık ettim sana. Ne yapayım! Yaratılış işte, elde değil! Bu gibi konularda galiba aşırı tepki veriyorum.

— Hayır canım, doğru olanı yaptın sen. Yerinde kim olsa etkilenirdi yaşadıklarından. Önemli olan şimdi nasıl olduğun. Sen, iyisin artık, öyle değil mi hayatım?

— İyiyim, iyiyim meraklanacak bir şey yok. Düşünüyorum da tanışalı yalnızca üç ay oldu ve şimdi biz evlilik tarihimizi konuşacağız artık, Aman Allah’ım her şey ne kadarda hızlı gelişti böyle!

— Darılırım ama bak! Sanki endişeli gibisin bu aşamaya gelmekten! Ama haklısın, genç kız yüreği işte, ne yaparsın. Sığındığı limandan bir türlü ayrılmak istemeyen gemiler gibisiniz siz.

— Seninle tanıştığımız o ilk günü hatırlıyorum da ne kadar da tanıdık gelmişti yüzün bana. Sana bu denli bağlanıp kalmamda bilemiyorum etkisi var mıydı bunun?

— Anlaşıldı, anlaşıldı. Demek yeterince güven veremedik hala sana. Unutma insan insana benzer. Hani boş yere dememiş atalarımız, insanlar çift olarak yaratıldı diye. Bana birkaç dakika izin verir misin? Sigaram kalmamışta! Az sonra yanında olurum canım.

Ekrem, yerinden doğrulurken düşünceliydi. Aysu’nun söyledikleri soğuk bir duş etkisi uyandırmıştı üzerinde. Evet, onunla ilgili beklentileri vardı, bu doğruydu. Fakat o bunu sezinlemiş olamazdı. Onun için, bankada çalışan şu şıllığa bir kucak dolusu para yedirmişti. “ “ Ekrem Bey, tam aradığınız gibi banka hesabı şişkin, üstelik yaşlı anasından başka kimsesi olmayan çekici bir müşteri geldi şubemize. Fakat anlıyorsun değil mi?” diyerek sinsice süzülmüştü yanına. Kadının bakışlarındaki açgözlülük ve acımasızlık kendisinin dahi kanını dondurmuştu. Birkaç iş yapmıştı bu kadınla birlikte. Doğrusu başarılıda olmuşlardı hani. Cesaretleri bu yüzden artmış ve avlanmayı bekleyen avcılar gibi yattıkları pusuda talih bu kez karşılarına Aysu’yu çıkarmıştı. Onunla bankada karşılaştı önce. Profilden gördüğü bu yüz deki masumiyet, kirli düşüncelerinden dolayı utanç duymasına neden olsa da çekimserliğini kısa sürede attı üzerinden. Evet, şimdi hedefleri her ne olursa olsun Aysu idi. Ekrem bu düşünceler içinde iskemlesinden doğrulurken paltosunun cebinden düşen cüzdanı fark etmedi. Aysu, az sonra yerde duran cüzdanı görmüştü. Eğilip onu, düştüğü yerden aldı. Kısa bir tereddütten sonra merakla açtı. İçindeki fotoğrafa baktı ve arkasına yaslanarak düşüncelere daldı. Fotoğrafta, Ekrem’in şu bankacı kadınla oldukça sıkı fıkı göründüğü kareler vardı. Evet, hatırlamıştı artık Ekrem’in yüzünü. “ Tanışmamız bir rastlantı değilmiş demek ki …” şeklinde derin bir iç geçirdi kendi kendine. Ekrem’in dönüşünü beklemeden acele ile kalktı yerinden. Koşar adımlarla hızla uzaklaştı kafeteryadan. Ekrem geri geldiğinde oturdukları yerde Aysu’yu göremedi. Masaya yaklaştığında masa üzerinde duran cüzdanı ve fotoğrafı fark etti. “ her şeyi anlamış olmalı! ” diye mırıldandı. Ardından koşarak yakalamaya karar verdi onu. Yakalayacak ve zorla senet imzalatacaktı kendisine. Madem güzellikle kendiliğinden olmuyordu bu iş… O halde zor kullanmalıydı. Sokakta deli gibi koşuyordu artık. Ne yağan yağmura ne de kendisine yadırgayarak bakan insanlara aldırdığı vardı. Aysu’yu şu birkaç saat önce tinerci çocuğun kaza geçirdiği telefon kulübesinin önünde gördü. Yolun karşı tarafına geçmeye çalışıyordu. Az sonra enseleyeceğim seni diye haykırdı.

Aysu arkasından kendisine doğru koşarak yaklaşan Ekrem’i fark etti. O da bilinçsizce korku içerisinde koşmaya başladı. Trafik şimdi, allak bullak olmuştu. Öfke ile bağrışan sürücülerin küfür dolu haykırışları yankılanmaktaydı kulaklarda. Derken, acı bir fren sesi duyuldu. Şuursuzca koşuşturan bir adamın seyir halindeki bir arabaya çarptığı sonra havalanarak yol kenarındaki telefon kulübesinin oraya doğru hızla savrulduğu görülmüştü. Bu elbette Ekrem’den başkası değildi. Ekrem, hayata gözlerini acı ile usulca yumarken, bakışları son bir kez gayri ihtiyari Telefon kulübesine yönelmişti.

Aydın AKDENİZ

Uzunca bir zamandır hemen yakınımızda, neredeyse sınır komşusu olduğumuz devletlerde yaşanan sıkıntıları gördük. İran’da, Irak’ta, eski Sovyetler Birliği’nde, Yugoslavya’da ve Almanya’da olup bitenler… şöyle bir yirmi yıl kadar gerilere gidildiğinde hiç değilse bizim gibi sıradan insanların ön göremeyeceği çapta köklü değişimler yaşandı buralarda. Almanya, doğu ile arasındaki duvarları kaldırdı önce. Ardından büyük bir ekonomik dar boğazla karşı karşıya geldi. Birleşmeyle birlikte kendisine mal edilecek faturayı ödemeye, çoktan razıydı. Yugoslavya, değişimle birlikte en kanlı çatışmalara sahne olan ülkelerden biri oldu. Gorbaçov, Sovyet tarihinde adı artık nasıl anılır? Bunu bilemem ama yaşadığımız coğrafyada bu dönüşüme imkân veren ilk liderlerden biri olmuştu vakti zamanında. Bugün, adı bile telaffuz edilmiyor. Irak, hepimizin malumu. Şimdilik omuzlarına çöreklenen Dionysos’un ağırlığından kurtarmışa benziyor yakasını. Fakat tüm bu gelişmeler dünyanın olup bitenden fazlasıyla haberdar olduğu, ilgi ve alakasını geçmişten bugüne kesintisiz bir şekilde sürdürdüğü bu coğrafya üzerinde gerçekleşmişti. Tartışılır oldu yapılanlar. Irkçı, milliyetçi değerler yükselmiş, küreselleşmeye karşı çıkılır olmuştu. Bloklaşmalar, ittifaklar, kamplaşmalar, an be an, gün ve gün komşu devletler arasında sıradan bir olguya dönüşmüştü. Dikkatlerin biraz olsun dağıtılarak gözlerden ırak yerlere yönlendirilme zamanı gelmemiş miydi acaba? Böylece, şu eski dünyanın gözü açık, yaşlı ve yorgun insanları derin bir ohh çekerek rahatlama fırsatı bulacaklardı.
Hani şu art arda dizilen domino taşları misali, fizik kurallarınca ilk hamle yapıldığında peşin sıra devrilmeye mahkum yığınlar…. Uzak doğuda ( ama dünya bir elipsoit. Olsun varsın, yaşlı ana karanın bencilliği belirleyici burada) benzer bir hamle yapıldığı takdirde, zaten geçmişten aralarında husumet ve çekişmesi olan etnik yapıya dayalı devletler düşecekler birbirlerine. En çok ta şu Kuzey Kore alacak ağzının payını. Sırtını Çin’e dayamak ne imiş görecek! Siz Çinliler, sanal parayı icat edersiniz haa! Kağıdı ,matbaayı bulduğunuz yetmedi mi size! Ucuz ticari emtia ile patent ve standartların güvenilirliğine ve tekelleşmesine meydan okumak ne imiş görürsünüz siz! Japonya, Avustralya, Malezya, Hongkok, Singapur ve diğerleri hesaplaşmak için girer sıraya vallahi. Şu Uygur meselesi bir ders olsun size!
Aklıselim nerede? Yok mu böylesi dert ve endişesi olan! Var olmasına var elbette ama sanırım henüz küresel boyutta haykıramayan cılız bir iradeden öte geçmiyor tüm varlığı!

Aydın AKDENİZ

Problemin çözümü için bölge insanı önce, aralarındaki görüş ayrılığını hiç değilse şöyle bir süreliğine dahi olsa unutup rafa kaldırarak yerel coğrafi sınırların tarih boyunca kendisine sağladığı zenginlik ve fırsatların peşine, dayanışma içerisinde hep birlikte düşmeyi akıl etti mi acaba? Ya da gelişmiş ülkelerde benzerlerine bugün artık pek rastlanmayan anti demokratik uygulamaların neden olduğu problemlerin Balkanlar’dan Ortadoğu’ya, Irak’tan Orta Asya ve Hazar çevresine kadar kaçı dış mihraklarca planlanarak uygulanmakta? Uygulanabilmesi nasıl mümkün olabilmekte? Sosyo kültürel dokuya ait anlayış kalıpları, Irak, Afganistan, Pakistan, Gürcistan ve diğer Ortadoğulu devletlerde hiç değilse AB normlarına çekilemediği sürece dış odaklar tarafından yönlendiriliyor olmaktan şikâyet etmeye kimsenin hakkı bulunmadığı kanaatindeyim. Zayıf yönler bulunduğu sürece kıta ötesinden de ana kıtanın batı ve doğusundan da bölge için senaryo yazmaya hazır odaklar daima bulunacaktır ve bulunmuştur da. İşte, Irak çoktandır şu an resmi olmasa da fiili olarak üç ana bölgeye ayrılmış durumda. Senaryolara göre Irak’ın kuzeyinde bir kürt devleti, güneyinde ise bir şii devleti kurulacak. İran, Irak ve Suudi Arabistan Şiilerinden oluşan geniş bir şii kuşağı bölgede etkili olacak… Petrol havzalarının güvenliğini kontrol eden ABD ve sırtını petrole dayamış olan uluslararası sermaye tröstleriyle işbirliğine hazır bir oluşum. Karşı tarafta ise, bu ittifakı dengelemeye hazır bir başka oluşum; Türk-Kürt Sünni ittifakı. Şii olmayan Araplar, şii olsa da pers kökenli olmayan Azeriler hep bu dengeler içerisinde etnik ve dini kimlikleriyle bir ağırlık unsuru. Batı mentalitesinin beşeri hissiyatı bölücülüğe ve pragmatik beklentilere hesap konusu yapabilen arsızlığı. Oyunda piyon olmamak gibi bir sorumluluğu bulunan bölge aydınlarımız. Gözümüzü hep birlikte açmak zamanı geldi de geçiyor mu ne! Peki, bunca senaryo ve yazılıp çizilenler de neyin nesi böyle, dezenformasyon denilen mekanizma, zihinleri bunca bulandırmak için mi yazar, çizer bunları? Ama aşağıda koskoca bir, iki on yıla sığdırılan gerçekliği ile Irak’a ne demeli bugün?

Aydın AKDENİZ

Irak’ın işgali ile bölgede başlayan ayrışma süreci şimdi oradan çekilme planlarıyla daha da hızlandırılmaya çalışılıyor gibi. Biz, Irak sınırları içinde meydana gelen kuşatma, patlama, işkence haber ve görüntülerine odaklanmış, savaşın kaba düz mantığının ortaya koyduğu sıradan olaylar ile ilgilenirken bu arada gözlerden ustalıkla kaçırılan siyasi, iktisadi ve askeri sonuçların gelişim sürecini sanırım yeterince anlama fırsatı bulamadık. İşgal, bölge üzerinde nüfuz sahibi ya da elde ettiği ticari ilişki ve ayrıcalığı siyasi bir nüfuz potansiyeline dönüştürme gayreti içerisinde olan tüm ülke ve yönetimlere ABD’nin verdiği bir mesajdı aslında. Etnik kimliklerin birbirlerine tahammül ve anlayış yetenekleri kuşatma öncesi ve sonrasında izlenen politikalarla sürekli olarak zorlanan bölge insanı, savaşın neden olduğu yıkımlarla iyice yıpranarak bölge coğrafyasında ayrışmalara neden olabilecek dinamik yapılara dönüştürüldü. Mezhep ve dini kimliklerde unutulmamış insanlığın uzlaşı ve hoşgörü yeteneklerinin tinsel bir mahiyette kendisini geliştirebildiği bu değerler, amaçları gereği huzur ve güven ortamı oluşturacak yere temsilci konumunda kabullenilen bugünkü önderlerinin, konumun gerektirdiği donanımdan uzak oluşları nedeniyle sorumluluklarını aldıkları kitleleri bambaşka mecralara sürüklemeye hazır bulunmaları bölge istikrarı önündeki engellerden bir başkası yalnızca. Kısaca söylemek gerekirse eğer, işgalle birlikte Irak’ta olan şey; orada sadece üç beş bombanın patlaması ve buna bölge insanının karşılık verme çabasıyla sınırlı değildi. Hedef alınan, bölge istikrarı ve bunun yitirilmesi ile meydana gelecek kargaşanın, önüne çıkacak her şeyi kendisi ile birlikte sürükleyebileceği belirsizliklerdi. İşte eğer bu süreç planlanana uygun olarak akıllıca kontrol edilebilirse sıcak savaş mantığı ile alınamayan sonuçlar, belirsizlikten çekinip önünü görmek isteyen yönetimleri kolaylıkla ikna ederek barış söylemlerine itebilecekti. Kurallarını, şartlarını, dokusunu savaşı başlatanların belirlediği militarize olmuş bir kavram olarak “ barış ve huzur ortamı” ne kadar kendi sosyolojik tanımlamasına karşılık gelir orası ayrı bir tartışma konusu olsa da sonuçta bir söylem olarak savaş mağduru yorgun kitlelerin duymak isteyecekleri, kulağa hoş gelen bir slogandı.
Azerbaycan ile ilişkilerimizin, tarihi arka plandaki tüm ortak noktalara rağmen atlanarak bugünlerde kamu vicdanında açıklaması gayet zor bir içeriğe dönüşmesi, akıllara ister istemez bu oyunda bizim nerede bulunduğumuz sorusunu getirmekte!

Ad-Soyad :

Sınıf :

Numara :

2008–2009 Eğitim ve Öğretim Yılı, 8. Sınıflar 2.Dönem 1. Din Kültürü Ve Ahlak Bilgisi Dersi Yazılı Sorularıdır.

Sorular

A- Aşağıdaki boşlukları parantez içerisinde verilen uygun sözcüklerle doldurunuz.

( Darü’l-Erkam, adalet, ilim,karşılık beklemeden, istişare, )

1- Hak edene hakkını vermeğe …………. denir.

2- …………… Mekke döneminde Müslümanların bir araya gelerek toplandıkları yerdir.

3- Hz. Muhammed, yapacağı işler öncesinde o konuda yeterli bilgi sahibi olanlarla ……….’de bulunurdu.

4- “………. Tahsil etmek her Müslüman erkek ve kadına farzdır.” İbn Mace,Mukaddime

5- Kur’an-ı Kerim; yardımı,……………..,gösteriş yapmadan kimseyi incitmeden yapmayı ister.

B- Aşağıdaki boşlukları uygun sözcüklerle doldurunuz.

1- İnançla ilgili yorumların temel amacı,İslam dininin temeli olan …… inancı hakkında doğru ve sağlam bilgiler sunmaktır.

2- ………….. Ahmed bin Hanbel’in fikirleri doğrultusunda ortaya çıkmış olan bir fıkhi yorum biçimidir.

3- Bir sözün, Hz. Muhammed’e ait olup olmadığını kendine özgü metotlarla inceleyen bilim dalına……….denir.

4- Mevlevilik, İslam’ın Anadolu’da yayılmasını sağlayan ……… yorumlardan yalnızca biridir.

5- İslam’ın inançla ilgili yönünü esas alarak ortaya çıkan yorumlara …………..yorumlar denir.

C- Aşağıda verilen cümlelerin doğru olanlarını ( D ) , yanlış olanlarını ( Y ) olarak işaretleyiniz.

1- ( ) Laiklik din ile devlet işlerinin birbirinden ayrılmasıdır.

2- ( ) Din ile din anlayışı birbirinden farklı değildir.

3- ( ) Farklı yorum biçimleri dine zarar vermektedir.

4- ( ) Tasavvufi yorumlar, kalp temizliği ve güzel ahlak üzerinde durur.

5- ( ) Taassup bir düşünceye körü körüne bağlı olmak demektir.

6- ( ) Dini anlama faaliyetlerinin sonucunda tefsir,hadis,fıkıh,kelam gibi bilim dalları ortaya çıkmıştır.

7- ( ) Maturidilik ve Eş’arilik fıkhi yorumlar sonucu ortaya çıkan mezheplerdendir.

8- ( ) Allah tarafından vahiy yoluyla insanları iyiye ve doğruya yönlendirmek amacıyla gönderilen kurallar bütününe din denir.

9- ( ) Hz. Muhammed alemlere rahmet olarak gönderilmiştir.

10- ( ) İslam, sadece dini bilimleri öğrenmeyi emreder.

Not ; A, B ve C grubu sorularının her biri beşer (5) puan değerinde olup, değerlendirme yüz ( 100 ) puan üzerinden yapılmaktadır.

Başarılar

]]> http://hadrianapolis.wordpress.com/2009/04/12/2008%e2%80%932009-egitim-ve-ogretim-yili-8-siniflar-2donem-1-din-kulturu-ve-ahlak-bilgisi-dersi-yazili-sorularidir/feed/ 0 hadrianapolis